Olim

ABDURAHMONOV ABDUJABBOR

Texnika fanlari doktori, professor

Texnika fanlari doktori, professor Abdurahmonov Abdujabbor 1946-yil dunyoga kelgan. Uning butun umri va ijod faoliyati O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bilan bog‘liq bo‘ldi.  A.Abdurahmonov 1970-yilda Leningrad oliy  mexanika va optika maktabida “Fizik optika va spektroskopiya” mutaxassisligi bo‘yicha muhandis-optik malakasini qo‘lga kiritdi. Shundan so‘ng olim O‘zbekiston Fanlar akademiyasiga ishga yuborildi.  1970-1973-yillarda Fizika-texnika institutining “Quyosh energetikasi” kafedrasida kichik ilmiy xodim bo‘lib ishlaydi va quyosh energiyasidan foydalanish bo‘yicha bir qator yangi qurilma, ixtirolarni yaratishda faol ishtirok etdi.



1973-yilda A.Abdurahmonov Moskvadagi Aviatsiya instituti aspiranturasiga o‘qishga kirdi va 1977-yilda “Quyosh energetikasini rivojlantirish” mavzusida  texnika fanlari nomzodi ilmiy unvonini muvaffaqiyatli himoya qildi. 



1977-yildan O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Konstruktorlik va texnologik rivojlantirish markaziy boshqarmasida yetakchi konstruktor sifatida o‘z faoliyatini davom ettirdi.  1981-yildan boshlab “Nazorat texnologiyasi va kimyo” laboratoriyasining mudiri lavozimida ishlab, quyosh energiyasini jamlovchi uskunalar yaratish boʻyicha xoʻjalik shartnomalarini amalga oshirdi.  Hindiston bilan quyosh energiyasidan foydalangan holda suv ko‘taruvchi qurilma yaratish bo‘yicha ilmiy-texnikaviy shartnomani muvaffaqiyatli amalga oshirishda faol ishtirok etdi.



1986-1991-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi “Fizika-Quyosh” ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasi maxsus konstruktorlik-texnologik byurosida fan bo‘yicha direktor o‘rinbosari lavozimida ishladi.  1991-yil sentabrdan Moskva aviatsiya institutiga doktoranturaga yuborildi va o‘z doktorlik dissertatsiyasini muvaffaqqiyatli himoya qildi.



A.Abdurahmonovning asosiy ilmiy yoʻnalishlari optika, issiqlik energiyasini oʻzlashtirish va quyosh energiyasidan foydalanish asoslari, quyosh qurilmalarining samaradorligini oshirish, oynani kontsentratsiyalash tizimlari, vodorod energiyasi edi.  A.Abdurahmonov yuqori haroratli va quvvatli quyosh qurilmalarining samaradorligini oshirish maqsadida spektral-selektiv qoplamalardan foydalanish va kontsentrlangan quyosh nurlarini fokal tekislikda taqsimlashning fizik-matematik modellarini yaratish boʻyicha ilmiy maktablar yaratdi.  Bundan tashqari, u nometall sifatini nazorat qilish imkonini beruvchi stendlar yaratish bilan shug'ullangan va vodorod ishlab chiqarish, elektr va issiqlik energiyasini ishlab chiqarishga qodir 3-20 kVt quvvatga ega avtonom quyosh energiyasi qurilmalari ustida tadqiqotlar olib borgan olimdir. Taniqli olim ilmiy faoliyati davomida 170 dan ortiq ilmiy maqolalar chop etgan, koʻplab mualliflik guvohnomalari va patentlarni qo‘lga kiritgan. A.Abdurahmonov o‘z ishiga e’tiborli, talabchan va qo‘l ostidagilarga sodiq, hamkasblari orasida obro‘-e’tibor qozongan, har bir ishga mas’uliyat bilan yondashadigan tajribali rahbar edi.



Uning bevosita rahbarligida Katta quyosh pechining fokal zonasida yuqori haroratli materiallarni eritish va sintez qilish imkoniyatiga ega noyob texnologik qurilmalar yaratildi.  Ular yordamida olingan keramika materiallari respublika sanoat korxonalarida keng qo'llanilib kelinmoqda.



2021-yilning 19-iyun kuni texnika fanlari doktori, professor Abdujabbor Abdurahmonov 75 yoshida bu yorug‘ dunyoni tark etdi.